Wat Calefax Rietkwintet doet met muziek

Wat Calefax Rietkwintet doet met muziek

Calefax beziet de muziekgeschiedenis als het smoelenboek van de grote sociëteit der componisten. Of ze nou werken aan een middeleeuws hof of jazzrockinvloeden gebruiken in hun composities, altijd kunnen ze elkaar tegenkomen in de garderobe of toiletten, aan de bar of het biljart, waarbij wederzijdse uitwisseling niet uitgesloten is. Waar normaal gesproken een componist alleen beïnvloed kan worden door een oudere componist of tijdgenoot, is dat bij Calefax niet per se zo: alle gespeelde muziek wordt namelijk opnieuw vormgegeven door één van de leden, zodat het kan gebeuren dat een stuk van Bach een licht impressionistisch karakter krijgt of Mozart gaat swingen. Na 25 jaar arrangeren van muzikale meesterwerken uit achthonderd jaar muziek zijn de leden van Calefax meesters geworden in de kunst van het instrumenteren voor hun rietkwintet. Calefax-arrangementen kunnen nieuw licht werpen op het origineel en leiden tot onvermoede muzikale verbanden.

Het uitvoeren van muziek die niet oorspronkelijk voor blazers geconcipieerd was, kan ook op een andere manier voor nieuwe inzichten zorgen. Denk aan vocale muziek, waarbij het weglaten van de tekst de muzikale constructie beter hoorbaar maakt, of zonder de belemmeringen van de menselijke stem de muziek meer kan gaan stromen. Of denk aan muziek voor piano, waarbij de verschillende muzikale lagen bloot komen te liggen, wat grote voordelen kan hebben bij met name fuga’s en andere contrapuntische muziek.

Het arrangeren en het daaraan vooraf gaande bestuderen en analyseren van muziek en zijn achtergrond heeft als resultaat dat de musici van Calefax de muziek van binnenuit, dus vanaf de stoel van de componist, leren kennen en dat heeft gevolgen voor de uitvoering ervan. Er wordt gedacht als componist en minder als uitvoerder. Komt een levende componist met een nieuw stuk, dan gebeurt het dan ook niet zelden dat de leden geraadpleegd worden voor instrumentatievraagstukken, eenvoudigweg omdat ze de materie (het rietkwintet) meer dan wie ook beheersen, daar elk van de leden weet hoe het is om verantwoordelijk te zijn voor de noten.

Bij Calefax is klassieke muziek niet langer klassiek – alle muziek ondergaat een transformatie. Vergelijk het met het werk van een professionele kok; die zal een Boeuf Bourguignon – een lastig te bereiden klassieker uit de Franse keuken – nooit in zijn traditionele vorm op de menukaart zetten, maar er zijn eigen draai aan geven waardoor het gerecht een nieuwe smaakervaring biedt. Dat is wat Calefax doet – een nieuwe ervaring bieden.